Trong thực tiễn công chứng, không ít giao dịch được xác lập với mục đích nhất định nhưng hậu quả pháp lý thực tế lại khác xa mong muốn ban đầu của các bên. Khi giao dịch bị xác định sai hậu quả dự kiến, văn bản công chứng có thể bị Tòa án xem xét hủy bỏ nhằm bảo đảm sự đúng đắn và công bằng của quan hệ pháp luật.
>>> Xem thêm: Vai trò của văn phòng công chứng trong các giao dịch dân sự và thương mại hiện nay
⚖️ Hậu quả pháp lý dự kiến trong giao dịch dân sự là gì?

Hậu quả pháp lý dự kiến là những quyền, nghĩa vụ mà các bên mong muốn phát sinh khi giao kết hợp đồng, phù hợp với:
-
Ý chí tự nguyện ban đầu;
-
Bản chất pháp lý của giao dịch;
-
Quy định của pháp luật dân sự.
Khi văn bản công chứng làm phát sinh hậu quả không đúng với sự hiểu biết và dự liệu hợp lý của các bên, giao dịch có thể bị coi là sai hậu quả dự kiến.
📘 Cơ sở pháp lý để xem xét hủy văn bản công chứng
Theo Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự chỉ có hiệu lực khi:
-
Chủ thể nhận thức đúng nội dung và hậu quả pháp lý;
-
Ý chí được bày tỏ phù hợp với hậu quả pháp lý phát sinh;
-
Không có sự nhầm lẫn làm thay đổi bản chất giao dịch.
Bên cạnh đó, Luật Công chứng 2014 cho phép hủy văn bản công chứng khi có căn cứ cho thấy giao dịch vi phạm điều kiện có hiệu lực hoặc không phản ánh đúng ý chí của các bên.
🚨 Dấu hiệu giao dịch bị sai hậu quả dự kiến
🔍 Hiểu nhầm về quyền và nghĩa vụ phát sinh
Một trong những biểu hiện phổ biến của sai hậu quả dự kiến là:
-
Bên ký hợp đồng không lường trước nghĩa vụ tài chính hoặc trách nhiệm pháp lý;
-
Hiểu sai phạm vi quyền được hưởng sau giao dịch;
-
Cho rằng giao dịch chỉ mang tính hình thức nhưng thực tế phát sinh hậu quả ràng buộc lâu dài.
Những hiểu nhầm này làm cho hậu quả pháp lý không đúng với mong muốn ban đầu.
>>> Xem thêm: Dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh có phù hợp với các giao dịch cần gấp hay không?
📄 Văn bản công chứng không phản ánh đúng mục đích giao kết
Giao dịch có thể bị xác định sai hậu quả dự kiến khi:
-
Hình thức hợp đồng không phù hợp với mục đích thực tế;
-
Nội dung văn bản dẫn đến hệ quả pháp lý khác với thỏa thuận miệng;
-
Các bên không được giải thích đầy đủ về hậu quả pháp lý khi ký kết.
Trong trường hợp này, văn bản công chứng không còn bảo đảm giá trị bảo vệ ý chí đích thực của chủ thể.
🛑 Căn cứ hủy văn bản công chứng do sai hậu quả dự kiến
Khi xác định giao dịch sai hậu quả dự kiến, Tòa án có thể:
-
Tuyên giao dịch dân sự vô hiệu do nhầm lẫn;
-
Hủy văn bản công chứng để khôi phục trạng thái ban đầu;
-
Buộc các bên hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.
Việc hủy văn bản công chứng nhằm loại bỏ hậu quả pháp lý không phù hợp với ý chí thật sự của các bên.
👩⚖️ Trách nhiệm của công chứng viên trong việc phòng ngừa rủi ro
Để tránh tình trạng sai hậu quả dự kiến, công chứng viên phải:
-
Giải thích rõ ràng, đầy đủ hậu quả pháp lý của giao dịch;
-
Đảm bảo các bên hiểu đúng quyền và nghĩa vụ phát sinh;
-
Từ chối công chứng nếu phát hiện dấu hiệu nhầm lẫn nghiêm trọng.
Việc thực hiện đúng trách nhiệm giúp hạn chế tranh chấp và nguy cơ hủy văn bản công chứng sau này.
>>> Xem thêm: So sánh giá trị pháp lý giữa hợp đồng viết tay và hợp đồng được lập qua công chứng mua bán nhà
📝 Lưu ý cho người tham gia giao dịch công chứng

Khi ký kết hợp đồng, các bên nên:
-
Làm rõ mục đích và hậu quả pháp lý mong muốn;
-
Yêu cầu giải thích chi tiết trước khi ký;
-
Không ký văn bản nếu chưa hiểu rõ hệ quả pháp lý.
Chủ động nhận thức đúng sẽ giúp tránh tình trạng sai hậu quả dự kiến và rủi ro pháp lý phát sinh.
✅ Kết luận
Hủy văn bản công chứng khi giao dịch bị xác định sai hậu quả dự kiến là biện pháp cần thiết để bảo vệ ý chí thực sự của các bên và bảo đảm tính đúng đắn của quan hệ pháp luật. Việc nhận diện sớm và phòng ngừa rủi ro này có ý nghĩa quan trọng đối với cả người yêu cầu công chứng và công chứng viên.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Khắc con dấu doanh nghiệp: quy trình và nơi thực hiện
>>> Cách nhận biết và phòng tránh rủi ro thông qua hướng dẫn kiểm tra sổ đỏ giả
>>> Những điểm cần lưu ý khi lập công chứng hợp đồng mua bán nhà đất
>>> Quy trình thực hiện công chứng văn bản chia thừa kế theo đúng luật
>>> Những điều khoản quan trọng trong hợp đồng thuê nhà cần công chứng
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com











