Rủi ro pháp lý không lường trước: Có hủy công chứng?
Trong nhiều trường hợp, hợp đồng được công chứng hợp pháp về hình thức nhưng khi thực hiện lại phát sinh những hệ quả pháp lý vượt ngoài dự liệu ban đầu của các bên. Khi giao dịch làm phát sinh rủi ro không lường trước, văn bản công chứng có thể bị xem xét hủy bỏ nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể liên quan.
>>> Xem thêm: Người mua bán nhà đất cần kiểm tra điều gì trước khi ký tại văn phòng công chứng
⚠️ Rủi ro không lường trước trong hợp đồng công chứng là gì?
Rủi ro không lường trước là những hậu quả pháp lý phát sinh:
Không được các bên dự liệu tại thời điểm giao kết;
Không được giải thích, cảnh báo đầy đủ khi công chứng;
Vượt quá phạm vi rủi ro thông thường của loại giao dịch đó.
Các rủi ro này có thể liên quan đến quyền sở hữu, nghĩa vụ tài chính, trách nhiệm pháp lý với bên thứ ba hoặc khả năng thực hiện hợp đồng trên thực tế.
📘 Mối liên hệ giữa rủi ro không lường trước và hiệu lực giao dịch
Theo Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự có hiệu lực khi:
Ý chí của các bên là tự nguyện, nhận thức đầy đủ;
Mục đích, nội dung không vi phạm điều cấm của luật;
Các bên hiểu rõ quyền và nghĩa vụ phát sinh.
Khi hợp đồng làm phát sinh rủi ro không lường trước, điều này có thể cho thấy:
Ý chí giao kết bị sai lệch;
Nhận thức pháp lý của các bên không đầy đủ;
Quá trình công chứng không bảo đảm an toàn pháp lý cần thiết.
🔍 Dấu hiệu nhận biết hợp đồng tiềm ẩn rủi ro không lường trước
🚨 Hậu quả pháp lý phát sinh ngoài dự liệu ban đầu
Một số biểu hiện thường gặp của rủi ro không lường trước gồm:
Phát sinh nghĩa vụ tài chính lớn mà hợp đồng không thể hiện rõ;
Làm mất quyền sở hữu hoặc quyền định đoạt tài sản;
Làm phát sinh tranh chấp với bên thứ ba sau khi công chứng.
Những hậu quả này cho thấy hợp đồng chưa được đánh giá đầy đủ về tác động pháp lý.
⚖️ Rủi ro không lường trước có phải căn cứ hủy văn bản công chứng?
Văn bản công chứng có thể bị hủy khi rủi ro không lường trước:
Làm sai lệch ý chí tự nguyện của một hoặc các bên;
Gây thiệt hại nghiêm trọng mà các bên không thể dự đoán;
Xuất phát từ việc công chứng viên không giải thích đầy đủ hậu quả pháp lý.
Trong các trường hợp này, Tòa án có thể tuyên giao dịch vô hiệu và kéo theo việc hủy văn bản công chứng liên quan.
🏛️ Thẩm quyền hủy văn bản công chứng
⚖️ Tòa án là cơ quan có thẩm quyền quyết định
Theo Luật Công chứng 2014, việc hủy văn bản công chứng chỉ được thực hiện:
Theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án;
Khi xác định rõ giao dịch không bảo đảm điều kiện có hiệu lực do phát sinh rủi ro không lường trước.
Tổ chức hành nghề công chứng không có quyền tự ý hủy văn bản đã công chứng.
📚 Hậu quả pháp lý khi văn bản công chứng bị hủy
Khi văn bản công chứng bị hủy do rủi ro không lường trước:
Giao dịch dân sự không còn giá trị pháp lý;
Các bên hoàn trả cho nhau những gì đã nhận;
Quyền và nghĩa vụ được xác lập lại theo đúng quy định pháp luật.
Ngoài ra, trách nhiệm của công chứng viên cũng có thể được xem xét nếu có vi phạm nghĩa vụ nghề nghiệp.
>>> Xem thêm: Trình tự giải quyết tranh chấp trong quá trình thực hiện thủ tục thừa kế tại cơ quan công chứng
📝 Lưu ý để hạn chế rủi ro không lường trước khi công chứng
Để tránh việc hợp đồng bị hủy, các bên nên:
Yêu cầu giải thích rõ toàn bộ hệ quả pháp lý trước khi ký;
Đọc kỹ và làm rõ các điều khoản có thể phát sinh rủi ro;
Không ký kết khi chưa hiểu đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình.
Công chứng viên cần đóng vai trò chủ động trong việc cảnh báo và phòng ngừa rủi ro không lường trước.
✅ Kết luận
Rủi ro không lường trước là yếu tố quan trọng có thể làm suy giảm hiệu lực của hợp đồng công chứng. Khi những rủi ro này làm sai lệch ý chí giao kết hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng, văn bản công chứng hoàn toàn có thể bị Tòa án tuyên hủy. Việc nhận diện và kiểm soát rủi ro ngay từ giai đoạn công chứng là chìa khóa bảo đảm an toàn pháp lý cho mọi giao dịch.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
