Lưu trữ hồ sơ công chứng tranh chấp đối tượng

Trong các tranh chấp phát sinh từ hợp đồng, đối tượng hợp đồng là yếu tố cốt lõi để xác định hiệu lực giao dịch và quyền, nghĩa vụ của các bên. Trên thực tế, không ít vụ việc phát sinh tranh chấp do các bên hiểu khác nhau về đối tượng giao dịch, xác định sai phạm vi tài sản hoặc cố tình che giấu tình trạng pháp lý của đối tượng hợp đồng. Trong bối cảnh đó, lưu trữ hồ sơ công chứng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc làm rõ đối tượng hợp đồng và bảo đảm giá trị chứng cứ khi tranh chấp xảy ra.

>>> Xem thêm: Bạn cần chứng thực nhanh trong ngày? Văn phòng công chứng Hà Nội luôn có giải pháp.

1. Tranh chấp về đối tượng hợp đồng và cơ sở pháp lý liên quan

1.1. Khái niệm đối tượng hợp đồng theo quy định pháp luật

Theo Điều 398 Bộ luật Dân sự 2015, đối tượng của hợp đồng là tài sản, công việc phải thực hiện hoặc không được thực hiện theo thỏa thuận của các bên.

Đối tượng hợp đồng phải đáp ứng các điều kiện:

• Có thể xác định được

• Không bị pháp luật cấm

• Phù hợp với điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015

1.2. Tranh chấp về đối tượng hợp đồng trong thực tiễn

Tranh chấp về đối tượng hợp đồng thường phát sinh trong các trường hợp:

• Đối tượng hợp đồng không tồn tại hoặc tồn tại không đúng như mô tả

• Tài sản chưa đủ điều kiện giao dịch

• Nhầm lẫn về diện tích, vị trí, quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng

• Đối tượng hợp đồng là quyền tài sản phát sinh trong tương lai nhưng chưa được xác định rõ

Những tranh chấp này đòi hỏi phải có chứng cứ khách quan để xác định đúng bản chất đối tượng giao dịch.

2. Lưu trữ hồ sơ công chứng và cơ sở pháp lý điều chỉnh

2.1. Quy định pháp luật về lưu trữ hồ sơ công chứng

Theo Điều 61 Luật Công chứng 2014, hồ sơ công chứng bao gồm văn bản công chứng và toàn bộ giấy tờ có liên quan đến việc công chứng hợp đồng, giao dịch, được tổ chức hành nghề công chứng lưu trữ theo thời hạn luật định.

Hồ sơ công chứng lưu trữ thường bao gồm:

• Dự thảo hợp đồng

• Bản chính hợp đồng đã được công chứng

• Giấy tờ chứng minh quyền đối với đối tượng hợp đồng

• Tài liệu xác định hiện trạng, tình trạng pháp lý của đối tượng giao dịch

2.2. Giá trị pháp lý của hồ sơ công chứng lưu trữ

Theo Điều 5 Luật Công chứng 2014, văn bản công chứng có giá trị chứng cứ, các tình tiết, sự kiện trong văn bản công chứng được coi là xác thực nếu không bị Tòa án tuyên vô hiệu.

Do đó, hồ sơ công chứng lưu trữ là nguồn chứng cứ đặc biệt quan trọng khi xảy ra tranh chấp về đối tượng hợp đồng.

3. Vai trò lưu trữ hồ sơ công chứng khi có tranh chấp về đối tượng hợp đồng

3.1. Làm rõ phạm vi và đặc điểm của đối tượng hợp đồng

Hồ sơ công chứng lưu trữ giúp xác định chính xác:

• Đối tượng hợp đồng là tài sản cụ thể nào

• Phạm vi quyền được chuyển giao

• Đặc điểm pháp lý và thực tế của đối tượng tại thời điểm giao kết

Các tài liệu kèm theo trong hồ sơ như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bản vẽ sơ đồ, hồ sơ kỹ thuật là căn cứ quan trọng để giải quyết tranh chấp.

3.2. Xác định ý chí thực sự của các bên đối với đối tượng giao dịch

Theo Điều 124 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự giả tạo bị vô hiệu. Khi có tranh chấp, hồ sơ công chứng lưu trữ giúp làm rõ:

• Các bên đã được công chứng viên giải thích rõ về đối tượng hợp đồng

• Nội dung mô tả đối tượng có được các bên tự nguyện thỏa thuận hay không

• Có dấu hiệu che giấu đối tượng thật của giao dịch hay không

Điều này giúp Tòa án đánh giá chính xác ý chí thật sự của các bên.

4. Lưu trữ hồ sơ công chứng và giá trị chứng cứ trong tố tụng

4.1. Hồ sơ công chứng lưu trữ là chứng cứ hợp pháp

Theo Điều 95 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, tài liệu được công chứng hợp pháp là chứng cứ nếu được thu thập theo đúng trình tự pháp luật.

Hồ sơ công chứng lưu trữ đáp ứng đầy đủ các điều kiện về:

• Nguồn gốc hợp pháp

• Tính xác thực

• Tính liên quan đến đối tượng tranh chấp

4.2. Vai trò đối chiếu khi có mâu thuẫn về đối tượng hợp đồng

Trong nhiều vụ tranh chấp, các bên thường cung cấp các tài liệu khác nhau về đối tượng hợp đồng. Khi đó, hồ sơ công chứng lưu trữ là căn cứ để:

• Đối chiếu nội dung hợp đồng với hiện trạng tài sản

• Kiểm chứng lời khai của các bên

• Xác định trách nhiệm pháp lý khi đối tượng hợp đồng không đúng thỏa thuận

>>> Xem thêm: Hướng dẫn cách kiểm tra mã vạch để Kiểm tra sổ đỏ giả

5. Ví dụ minh họa thực tế

Trong một vụ tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, bên nhận chuyển nhượng cho rằng hợp đồng chỉ chuyển nhượng một phần thửa đất, trong khi bên chuyển nhượng khẳng định đã chuyển nhượng toàn bộ.

Tòa án tiến hành trích lục hồ sơ công chứng lưu trữ tại Văn phòng công chứng và xác định:

• Hợp đồng công chứng ghi rõ số thửa, tờ bản đồ, diện tích và ranh giới

• Hồ sơ kèm theo có bản trích đo địa chính thể hiện rõ phạm vi đất chuyển nhượng

• Công chứng viên đã ghi nhận việc các bên xác nhận đúng đối tượng hợp đồng

Căn cứ Điều 5 Luật Công chứng 2014 và Điều 398 Bộ luật Dân sự 2015, Tòa án xác định đối tượng hợp đồng là toàn bộ thửa đất như hồ sơ công chứng lưu trữ thể hiện và giải quyết tranh chấp theo hướng bảo vệ bên nhận chuyển nhượng.

6. Kết luận

Lưu trữ hồ sơ công chứng có vai trò then chốt khi xảy ra tranh chấp về đối tượng hợp đồng, giúp xác định chính xác đối tượng giao dịch, làm rõ ý chí của các bên và bảo đảm giá trị chứng cứ trong quá trình tố tụng. Việc lưu trữ đầy đủ, đúng quy định không chỉ bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia hợp đồng mà còn góp phần bảo đảm tính an toàn, minh bạch và ổn định của các giao dịch dân sự.