Công chứng ngoài trụ sở đối với hợp đồng vay tài sản có giá trị lớn
Trong thực tiễn giao dịch dân sự, các hợp đồng vay tài sản có giá trị lớn ngày càng phổ biến, đặc biệt giữa cá nhân với cá nhân hoặc giữa cá nhân và doanh nghiệp. Do đặc thù về thời gian, địa điểm hoặc tình trạng sức khỏe của các bên, nhiều trường hợp đặt ra yêu cầu công chứng ngoài trụ sở hợp đồng vay. Tuy nhiên, đây là loại giao dịch tiềm ẩn rủi ro cao về tranh chấp, giả tạo và cưỡng ép, nên pháp luật không cho phép áp dụng công chứng ngoài trụ sở một cách tùy tiện. Việc hiểu đúng điều kiện, giới hạn và trách nhiệm pháp lý khi công chứng ngoài trụ sở đối với hợp đồng vay tài sản có giá trị lớn là yếu tố then chốt để bảo đảm an toàn pháp lý cho các bên.
>>> Xem thêm: Khi vội vàng sang tên sổ đỏ, nên chọnvăn phòng công chứng nào để không bị chậm tiến độ?
1. Hợp đồng vay tài sản có giá trị lớn có bắt buộc phải công chứng không?
Theo Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn, bên vay phải hoàn trả tài sản và lãi (nếu có thỏa thuận).
Về hình thức, pháp luật không bắt buộc hợp đồng vay tài sản phải công chứng, trừ trường hợp: – Các bên có thỏa thuận công chứng – Hợp đồng vay gắn với biện pháp bảo đảm bắt buộc công chứng (thế chấp quyền sử dụng đất, nhà ở…)
Tuy nhiên, với các khoản vay có giá trị lớn, việc công chứng thường được lựa chọn nhằm: – Tăng giá trị chứng cứ – Hạn chế tranh chấp về chữ ký, thời điểm, nội dung vay – Bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bên cho vay
2. Công chứng ngoài trụ sở hợp đồng vay được hiểu như thế nào?
Công chứng ngoài trụ sở hợp đồng vay là việc công chứng viên thực hiện chứng nhận hợp đồng vay tài sản không tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng, mà tại địa điểm khác theo yêu cầu, như: – Nhà riêng – Bệnh viện – Cơ sở điều trị, chăm sóc dài ngày
Đây là ngoại lệ của nguyên tắc công chứng tại trụ sở, đặc biệt thận trọng khi áp dụng đối với hợp đồng vay tài sản có giá trị lớn.
3. Căn cứ pháp lý cho phép công chứng ngoài trụ sở đối với hợp đồng vay
Khoản 2 Điều 44 Luật Công chứng 2014 quy định: “Việc công chứng có thể được thực hiện ngoài trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng trong trường hợp người yêu cầu công chứng là người già yếu, không thể đi lại được, người đang bị tạm giữ, tạm giam, đang thi hành án phạt tù hoặc có lý do chính đáng khác theo quy định của pháp luật.”
Từ quy định này có thể khẳng định: – Giá trị lớn của hợp đồng vay không phải là căn cứ để công chứng ngoài trụ sở – Chỉ khi có lý do chính đáng gắn với chủ thể yêu cầu công chứng thì mới được áp dụng
4. Những rủi ro pháp lý khi công chứng ngoài trụ sở hợp đồng vay giá trị lớn
4.1. Nguy cơ giả tạo hoặc che giấu giao dịch khác
Trong thực tiễn xét xử, không ít trường hợp hợp đồng vay được công chứng ngoài trụ sở nhưng thực chất nhằm: – Che giấu giao dịch tặng cho – Hợp thức hóa việc chiếm đoạt tài sản – Tạo chứng cứ khống
Với giá trị vay lớn, rủi ro này càng gia tăng.
4.2. Nguy cơ vi phạm nguyên tắc tự nguyện, minh bạch
Khi công chứng tại nhà riêng hoặc địa điểm yêu cầu, công chứng viên khó kiểm soát: – Áp lực tâm lý từ người thân – Dấu hiệu cưỡng ép, đe dọa – Việc người vay không làm chủ được hành vi
Đây là căn cứ phổ biến để Tòa án xem xét hủy văn bản công chứng.
5. Điều kiện để công chứng ngoài trụ sở hợp đồng vay có giá trị pháp lý vững chắc
Để bảo đảm công chứng ngoài trụ sở hợp đồng vay có hiệu lực pháp lý, cần đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
– Có căn cứ rõ ràng về lý do chính đáng – Công chứng viên trực tiếp chứng kiến việc ký hoặc điểm chỉ – Các bên có đầy đủ năng lực hành vi dân sự – Nội dung hợp đồng không vi phạm điều cấm, không giả tạo – Hồ sơ được kiểm tra, đối chiếu đầy đủ như tại trụ sở
Việc thiếu một trong các điều kiện trên đều có thể làm gia tăng nguy cơ tranh chấp.
6. Trách nhiệm của công chứng viên khi công chứng ngoài trụ sở hợp đồng vay
Theo Điều 7 và Điều 17 Luật Công chứng 2014, công chứng viên phải hành nghề trung thực, khách quan và chịu trách nhiệm về văn bản công chứng do mình chứng nhận.
Khi công chứng ngoài trụ sở hợp đồng vay giá trị lớn, công chứng viên phải: – Đánh giá kỹ bối cảnh giao dịch – Xác minh ý chí tự nguyện của các bên – Ghi rõ địa điểm, thời điểm, lý do công chứng ngoài trụ sở trong lời chứng
Nếu bỏ qua các nghĩa vụ này, công chứng viên có thể phải chịu: – Trách nhiệm bồi thường – Trách nhiệm kỷ luật nghề nghiệp – Trách nhiệm pháp lý khác theo quy định
7. Người dân cần lưu ý gì khi lựa chọn công chứng ngoài trụ sở hợp đồng vay?
Để hạn chế rủi ro, các bên nên: – Chỉ yêu cầu công chứng ngoài trụ sở khi thật sự cần thiết – Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ nhân thân và chứng cứ giao dịch – Tránh ký hợp đồng vay giá trị lớn trong điều kiện tâm lý không ổn định – Không chấp nhận việc ký trước, công chứng sau
Kết luận
Công chứng ngoài trụ sở hợp đồng vay đối với các khoản vay có giá trị lớn là một cơ chế pháp lý nhạy cảm và tiềm ẩn nhiều rủi ro, không thể áp dụng tùy tiện. Pháp luật chỉ cho phép thực hiện trong những trường hợp thật sự chính đáng và gắn liền với trách nhiệm kiểm tra, xác minh nghiêm ngặt của công chứng viên. Việc hiểu đúng giới hạn pháp lý sẽ giúp các bên bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tránh được những tranh chấp phức tạp về sau.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
