Trong thực tế, việc cho người khác ở nhờ thường xuất phát từ tình cảm gia đình, tình bạn hoặc lòng tin tưởng. Tuy nhiên, nếu không nắm rõ quyền và nghĩa vụ của bên cho ở nhờ, các bên rất dễ xảy ra tranh chấp. Vậy pháp luật quy định thế nào? Hãy cùng phân tích chi tiết dưới đây.
>>> Xem thêm: Kinh nghiệm thực tế khi làm thủ tục mua bán đất tại văn phòng công chứng
⚖️ Căn cứ pháp lý về hợp đồng ở nhờ
Theo quy định tại Điều 494 Bộ luật Dân sự 2015, quan hệ ở nhờ được xác định là hợp đồng mượn tài sản. Do đó:
-
Chủ đất/nhà (bên cho ở nhờ) là bên cho mượn tài sản.
-
Người ở nhờ là bên mượn tài sản.
👉 Vì vậy, quyền và nghĩa vụ của bên cho ở nhờ sẽ tuân theo các quy định về hợp đồng mượn tài sản.
✅ Quyền của bên cho ở nhờ
-
🏠 Lấy lại tài sản khi hết thời hạn ở nhờ (Điều 496 BLDS 2015).
-
⏱️ Yêu cầu trả lại bất kỳ lúc nào nếu không có thỏa thuận về thời hạn.
-
📜 Yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu người ở nhờ làm hư hỏng đất, nhà.
-
❌ Chấm dứt hợp đồng ở nhờ nếu người ở nhờ sử dụng sai mục đích hoặc gây ảnh hưởng đến lợi ích của chủ sở hữu.
>>> Xem thêm: Tại sao nên chọn dịch vụ sổ đỏ uy tín để tránh rủi ro pháp lý?
📌 Nghĩa vụ bên cho ở nhờ theo quy định pháp luật
Theo Điều 494 và Điều 495 BLDS 2015, nghĩa vụ của bên cho ở nhờ gồm:
1. 🚪 Giao tài sản cho bên ở nhờ
Bên cho ở nhờ phải bàn giao tài sản đúng hiện trạng và thỏa thuận ban đầu. Ví dụ: Cho ở nhờ trên đất thì phải chỉ rõ ranh giới, diện tích; cho ở nhờ nhà thì bàn giao chìa khóa và không gian sử dụng.
2. 🛡️ Đảm bảo quyền sử dụng ổn định cho bên ở nhờ
Không được tùy tiện đòi lại tài sản trước hạn nếu hai bên đã có thỏa thuận về thời gian ở nhờ, trừ trường hợp cấp thiết.
3. ⚖️ Tôn trọng quyền lợi chính đáng của bên ở nhờ
-
Không can thiệp quá mức vào sinh hoạt hợp pháp của người ở nhờ.
-
Nếu bên cho ở nhờ đơn phương chấm dứt hợp đồng thì phải báo trước trong một thời gian hợp lý.
⚠️ Rủi ro thường gặp nếu không tuân thủ nghĩa vụ bên cho ở nhờ
-
🔥 Người ở nhờ cho rằng mình có quyền sử dụng đất lâu dài → dẫn đến tranh chấp đất đai.
-
📑 Không có hợp đồng bằng văn bản → khó chứng minh khi xảy ra kiện tụng.
-
🏠 Người ở nhờ xây dựng, cải tạo trên đất mà không có sự đồng ý → gây khó khăn khi lấy lại tài sản.
💡 Bài học và khuyến nghị cho bên cho ở nhờ
-
✍️ Nên lập hợp đồng ở nhờ bằng văn bản, ghi rõ thời hạn, quyền và nghĩa vụ.
-
📜 Cân nhắc yêu cầu công chứng hợp đồng ở nhờ để tăng tính pháp lý.
-
🛑 Không nên để thời gian ở nhờ quá lâu, tránh nhầm lẫn với quyền sử dụng đất.
-
⚖️ Khi muốn chấm dứt hợp đồng, nên báo trước và thỏa thuận hỗ trợ hợp lý để giữ hòa khí.
>>> Xem thêm: Khi nào bắt buộc phải làm thủ tục công chứng để hợp đồng có hiệu lực pháp lý?
📝 Ví dụ minh họa thực tế về nghĩa vụ bên cho ở nhờ
Bà Lan cho cháu trai ở nhờ trên phần đất trống phía sau nhà từ năm 2018 để tiện đi học đại học tại TP.HCM. Hai bên chỉ thỏa thuận miệng, không ghi rõ thời hạn.
Đến năm 2024, bà Lan muốn lấy lại đất để xây nhà cho thuê. Bà đã báo trước 3 tháng cho cháu trai để thu xếp chỗ ở khác.
👉 Trường hợp này, bà Lan thực hiện đúng nghĩa vụ bên cho ở nhờ, vừa đảm bảo quyền lợi chính đáng của mình, vừa không gây tranh chấp.
>>> Xem thêm: Xây dựng gây nứt tường – Ai phải chịu chi phí sửa chữa?
>>> Xem thêm: Tặng cho quyền sử dụng đất giữa cha mẹ và con: Thuế, phí có được miễn không?
🔑 Kết luận
Như vậy, pháp luật quy định rõ ràng về quyền và nghĩa vụ của bên cho ở nhờ. Để tránh tranh chấp, bên cho ở nhờ cần:
-
Bàn giao tài sản đúng thỏa thuận.
-
Đảm bảo quyền sử dụng ổn định cho bên ở nhờ.
-
Thực hiện việc chấm dứt hợp đồng một cách minh bạch, hợp pháp.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979